ประวัติการแข่งขันเรือยาวจังหวัดพิจิตร

              การแข่งขันเรือยาว เป็นวัฒนธรรมประเพณีของชาติมาหลายยุคหลายสมัยสำหรับ              การแข่งขันเรือยาวประเพณีของวัดท่าหลวง เริ่มตั้งแต่พระเดชพระคุณหลวงพ่อเจ้าคุณพระธรรมทัสสี-มุนีวงศ์   (เอี่ยม)   มาดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดท่าหลวง    และเจ้าคณะจังหวัดพิจิตร  ประมาณ  พ.ศ. 2450  แข่งขันติดต่อกันมาจนกระทั่งถึงสมัยของ พระเดชพระคุณหลวงพ่อเจ้าคุณพระฑีฆทัสสี-    มุนีวงศ์  (ไป๋  นาควิจิตร) มาดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดท่าหลวง  และเจ้าคณะจังหวัดพิจิตร  ในสมัยของพระเดชพระคุณหลวงพ่อเจ้าคุณพระฑีฆทัสสีมุนีวงศ์ เป็นเจ้าอาวาส    การกำหนดงานจัดงานแข่งขัน เรือกำหนดตามวันทางจันทรคติคือวันขึ้น  6  ค่ำ  เดือน  11  ของทุกปี  ภายหลังน้ำในแม่น้ำน่านลดลงเร็วเกินไปไม่เหมาะสมจะแข่งขันเรือยาว   จึงเปลี่ยนมาเป็นวันขึ้น   6  ค่ำ เดือน 10  และจัดแข่งขันเพียงวันเดียว

            การแข่งขันเรือยาวของวัดท่าหลวง    ประชาชนให้ความสนใจมาชมงานอย่างคับคั่ง            ล้นหลามตลอดมา  เพราะวัดท่าหลวงตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองพิจิตรเพียงวัดเดียวเท่านั้น            เจ้าคณะจังหวัดพิจิตรเป็นผู้จัดสนับสนุน   โดยผู้ว่าราชการจังหวัดพิจิตร   (สมัยก่อนเรียกผู้ว่าราชการ  ว่า  ข้าหลวง  หรือ  พ่อเมือง)  สิ่งที่จูงใจอีกอย่างหนึ่ง  คือ  ภายในวัดท่าหลวงมีพระพูทธรูปทรงอานุภาพศักดิ์สิทธิ์องค์หนึ่ง   คือ   หลวงพ่อเพชร  สมัยเชียงแสนสิงห์ 1  รุ่นแรก  ขนาดหน้าตักกว้าง  2  ศอก   6  นิ้ว   เป็นที่เคารพนับถือของชาวจังหวัดพิจิตร     และจังหวัดใกล้เคียงเป็นอย่างยิ่ง เมื่อประชาชน   มาชมการแข่งขันเรือยาวแล้วได้มีโอกาสนมัสการ  และปิดทององค์หลวงพ่อเพชรด้วยมือของตนเองด้วย(เมื่อหลวงพ่อเพชรประดิษฐานอยู่ที่อุโบสถหลังเก่าที่หลวงพ่อเอี่ยมสร้างด้วยไม้สักเกือบทั้งหลัง)   ได้อนุญาตให้ปิดทองที่องค์จริงได้    ต่อมาพระเดชพระคุณหลวงพ่อเจ้าคุณพระฑีฆทัสสีมุนีวงศ์  ( ไป๋   นาควิจิตร )  เมื่อ  พ.ศ.  2492  ได้อัญเชิญหลวงพ่อเพชรไปประดิษฐานเหนือพระแท่นฐานชุกชี    แล้วลงลักปิดทองเรียบร้อยทั้งองค์   แล้วห้ามประชาชนปิดทององค์จริง  เพราะว่าจะทำให้เสียความงามพระพุทธลักษณะปัจจุบันประชาชนให้ความเคารพนับถือหลวงพ่อเพชรทั่วประเทศไทยแล้ว  แม้วันปกติพระอุโบสถที่ประดิษฐานองค์หลวงพ่อเพชรก็ไม่ว่างจากสาธุชนที่มานมัสการ ผู้ที่มาเที่ยวเมืองพิจิตร หรือมาชมงานแข่งขันเรือยาวประเพณี  หากยังไม่ได้ไปนมัสการองค์หลวงพ่อเพชร  ผู้นั้นชื่อว่ายังมาไม่ถึงเมืองพิจิตร และวัดท่าหลวง เพราะว่าหลวงพ่อเพชรเป็นจุดรวมจิตใจ  ของประชาชนชาวจังหวัดพิจิตร

              ในการจัดรางวัลการแข่งขันเรือยาวประเพณีนั้น   ในสมัยหลวงพ่อเอี่ยมและต้นสมัยหลวงพ่อไป๋นั้น จัดผ้าห่มหลวงพ่อเพชรพับใส่พานให้เป็นรางวัลชนะเลิศ     และรองชนะเลิศแก่เรือยาวเมื่อเรือยาวลำใดได้ผ้าห่มหลวงพ่อเพชรไปแล้ว    จะพึงพอใจเป็นอย่างยิ่ง   จะนำผ้ารางวัลนั้นพันไว้ที่โขนเรือ    โดยถือว่าเป็นสิริมงคลแก่เทือกเรือ (ฝีพาย) ของตน ภายหลังคณะกรรมการพิจารณาเห็นว่า   ผ้าห่มหลวงพ่อเพชรเป็นของสูง   การนำผ้าห่มของหลวงพ่อเพชรไปพันที่โขนเรืออาจไม่เหมาะสม   จึงยกเลิกเสีย แล้วจัดทำธงที่มีภาพหลวงพ่อเพชรเป็นรางวัลชนะเลิศและรองชนะเลิศแทน  ต่อมา ได้ทำธงแบบนี้ให้เป็นอนุสรณ์แก่เรือที่เข้าร่วมแข่งขันทุกลำ

การแข่งขันเรือยาวประเพณีของจังหวัดพิจิตร  ณ  วัดท่าหลวง    ได้รับการพัฒนาขึ้น             โดย ลำดับคือ  เพิ่มวันแข่งขันจากหนึ่งวันมาเป็นสองวัน  เพราะเรือยาวประเภทต่าง ๆ  ที่เข้าร่วมแข่งขันเพิ่มขึ้นทุกปี  และเพื่อความเป็นธรรมแก่เรือที่เข้าร่วมแข่งขัน  ได้จัดเพิ่มเรือยาวขนาดกลาง  ขึ้นมาอีกขนาดหนึ่ง    รวมเป็น  3   ขนาด  คือ  ขนาดเล็ก ฝีพายไม่เกิน  30  คน  ขนาดกลางฝีพาย  ไม่เกิน 40  คน   ขนาดใหญ่ฝีพายไม่เกิน   55  คน  แต่ละขนาดแยกเป็น   2   ประเภท  คือ ประเภท  ก  และประเภท ข  ประเภท  ก  คือ  การแข่งขันเรือยาวทั่วไป  โดยเชิญจากทุกจังหวัดที่มีเรือยาวเข้าร่วมแข่งขัน  ส่วนประเภท  ข นั้น เราจะเชิญเฉพาะเรือยาวที่อยู่ในจังหวัดพิจิตร  เท่านั้นกำหนดวันแข่งขันจากวันจันทรคติ  คือวันขึ้น  6  ค่ำ  เดือน 10 มาเป็นวันสุริยคติ  คือ  เสาร์  อาทิตย์ ของต้นเดือนกันยายนทุกปี

การจัดงานแข่งขันเรือยาวประเพณีของจังหวัดพิจิตร   ณ   วัดท่าหลวง  ที่ดำเนินไป โดยความเรียบร้อยทุกปี นั้น  เพราะผู้ว่าราชการจังหวัดพิจิตร ให้การสนับสนุนและเป็นผู้ดำเนินงาน   อันประกอบด้วย  หัวหน้าส่วนราชการทุกส่วน  และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพิจิตร  ทุกสมัย    อำเภอทุกอำเภอ  มีอำเภอเมืองพิจิตร  เป็นหลักสำคัญ   ที่สำคัญยิ่ง คือ เทศบาลเมืองพิจิตร  ที่สำคัญสุด  คือ  การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย   เพราะได้ให้การสนับสนุนงานหลายอย่าง      และประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนรับทราบความสำคัญของงานโดยทั่วไป    ทั้งภายในประเทศ    และต่างประเทศ  ธนาคารต่าง   ๆ    ภายในจังหวัดพิจิตร    พ่อค้าประชาชน    คณะไวยาวัจกร     คณะทายกอุบาสกอุบาสิกา   วัดท่าหลวง   และผู้สนับสนุนส่งเสริมงานอย่างดียิ่ง  คือ  สื่อสารมวลชน    อันประกอบด้วย    วิทยุ  โทรทัศน์  หนังสือพิมพ์ส่วนกลาง  ส่วนภูมิภาค  และท้องถิ่น

ในปี    พ.ศ. 2524   พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ   ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ    พระราชทานถ้วยรางวัล   เนื่องในการแข่งขันเรือยาวประเพณีของจังหวัดพิจิตร  ทั้ง  3  ขนาด  คือ   ขนาดใหญ่    ขนาดกลาง   ขนาดเล็ก    นับว่าเป็นพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้า ฯ  หาที่สุดมิได้          ถ้วยรางวัลที่พระองค์ พระราชทานมานี้ได้สร้างความภูมิใจเป็นอย่างยิ่งให้แก่ประชาชนชาวจังหวัดพิจิตร และ คณะกรรมการผู้จัดงาน หลังจากการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ ได้พระราชทาน    ถ้วยรางวัลแก่คณะกรรมการผู้จัดงานมานั้นแล้ว   ได้สร้างความสนใจแก่ประชาชนผู้มาชมงานเป็น   อย่างยิ่งเพราะเรือยาวส่งเข้าแข่งขันมากขึ้นและประชาชนมาชมงานมากขึ้น รายได้จากการจัดงาน  ก็มากขึ้นมีผลให้เงินสุทธิของงานเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก

เมื่อการจัดงานแข่งขันเรือยาวของจังหวัดพิจิตรเสร็จเรียบร้อย  แต่ละปีจะมีรายได้สุทธิ

เป็นจำนวนเท่าใด ผู้ว่าราชการจังหวัดพิจิตร ก็จะนำรายได้สุทธิจากงานนั้นส่วนหนึ่งถวาย               วัดท่าหลวง    ทางวัดได้นำเงินจำนวนนี้บูรณะปฏิสังขรณ์ถาวรวัตถุภายในวัดท่าหลวง   คือ   บูรณะ กุฏิสงฆ์  อีกส่วนหนึ่งจะใช้ในกิจกรรมสาธารณกุศลต่าง ๆ เช่น  รายได้จากการจัดงาน                   ในปี  2538-2539  ปีเฉลิมฉลองกาญจนาภิเษก  ได้นำเงินขึ้นทูลเกล้า ฯ  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ    โดยเสด็จพระราชกุศลตามพระราชอัธยาศรัย  จำนวนเงินถึง  3  ล้านบาท

ท่านที่มาชมงานแข่งขันเรือยาวของจังหวัดพิจิตร     ที่ได้สละปัจจัยบำรุงงาน(ซื้อบัตรผ่านประตู) ชื่อว่าท่านเป็นผู้มีส่วนบำรุงสาธารณกุศลในจังหวัดพิจิตรและได้ชื่อว่าเป็นผู้มีส่วนส่งเสริมและรักษาไว้ซึ่งวัฒนธรรม  การกีฬาแข่งขันเรือยาวประเพณีอันดีงามของชาติให้คงอยู่ต่อไป  สำหรับปีนี้  จังหวัดพิจิตรจะจัดงานแข่งขันเรือยาวชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ ในวันที่  3-4  กันยายน  2553   ท่านจะได้ชมขบวนเรือพระราชพิธีจำลองอัญเชิญถ้วยพระราชทาน  การประชันฝีพายเรือยาวที่สนุกสนาน  เร้าใจ  และกิจกรรมอื่นๆอีกมากมายล้วนน่าสนใจทั้งสิ้น

ข้อความนี้ถูกเขียนใน ประเพณีการแข่งขันเรือยาวพิจิตร คั่นหน้า ลิงก์ถาวร

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s